Leiðbeiningar fyrir kennara – Notkun matskvarða og prófa í leiðsagnarmati ÍSAT-náms
1. Markmið og tilgangur
Markmið matskvarðanna og einstakra prófa er að styðja við leiðsagnarmat í íslensku sem öðru tungumáli (ÍSAT). Verkefnin eru hönnuð til að gefa kennurum skýra yfirsýn yfir stöðu nemenda á hverju hæfnistigi og auðvelda skipulagningu kennslu, einstaklingsnámskrár og áframhaldandi þjálfunar.
2. Notkun matskvarða
Matskvarðar eru notaðir sem vinnuskjöl til að skrá framvindu nemenda. Hægt er að leggja fyrir eitt eða fleiri atriði í senn, allt eftir markmiðum kennslustundar eða námslotu. Þegar kennari telur að nemandi hafi náð ákveðinni færni, er það merkt inn í viðeigandi dálk í matskvarðanum.
- Hæfni er metin út frá því sem nemandinn sýnir í verkefnum og samtölum. Þátttaka og virkni eru skráðar sérstaklega og koma ekki í stað mats á málfærni.
- Í athugasemdir eru skráð dæmi um málnotkun, svör og verkefni sem sýna viðkomandi hæfni, ásamt því hvaða stuðningur var veittur.
- Þegar nemandi hefur sýnt hæfni samkvæmt viðmiðunum er hæfnistig hans endurmetið með hliðsjón af ÍSATmat, verkefnum og athugunum kennara. Meta þarf hlustun, lestur, talað mál og ritun hvert fyrir sig.
3. Hluti prófa sem leiðsagnartæki
Í leiðsagnarmati geta kennarar valið afmörkuð verkefni, svo sem stafapróf, orðaskilningsæfingar eða einfaldar samræður, til að kanna ákveðna þætti. Þetta á ekki við um fyrirlögn staðlaðra prófa, þar sem farið er eftir leiðbeiningum viðkomandi matstækis:
- Stafapróf nýtist ekki aðeins til að kanna ritun og lestur heldur einnig hlustun og hljóðkerfisvitund. Kennari les upp staf, nemandi bendir á eða skrifar stafinn. Kennari getur spurt: „Geturðu nefnt orð sem byrjar á þessum staf?“ til að meta orðaforða og skilning.
- Orðaforðapróf má tengja þemum (t.d. litir, skóli, fjölskylda) og nota til að meta hvort nemandi kann orð í samhengi.
- Munnlegar æfingar má nota bæði til mats á talaðri færni og hlustunarskilningi.
Einstök verkefni í leiðsagnarmati má leggja fyrir eftir þörfum yfir önnina. Við fyrirlögn staðlaðra prófa er farið eftir fyrirlagnarleiðbeiningum viðkomandi matstækis.
4. Skráning í einstaklingsnámskrá og dagbók
Niðurstöður úr matskvarða og prófum skulu skráðar í einstaklingsnámskrá nemandans. Þar er yfirlit yfir stöðu og markmið fyrir hvert hæfnistig. Dagbókin heldur utan um daglegar eða vikulegar athugasemdir kennara, s.s. hvaða verkefni voru unnin, hvaða hæfni var þjálfuð og næstu skref. Kennarar sem deila ábyrgð á sama nemanda geta nýtt dagbókina til samræmingar.
5. Samræming og endurmat
Regluleg samræming milli ÍSAT-kennara og annarra kennara skólans er lykilatriði. Gott er að fara yfir matskvarða á 6–8 vikna fresti og uppfæra stöðu nemenda. Endurmat skal fara fram þegar kennari telur að nemandi hafi fært sig á næsta hæfnistig.
6. Tengsl við kennsluáætlun og námskrá
Matskvarðar, einstaklingsnámskrár og dagbækur eru nátengd kennsluáætlun íslenskuversins. Þau styðja samfellu milli kennslu, mats og námsmarkmiða sem byggja á aðalnámskrá. Kennarar nýta niðurstöður úr ÍSATmat ásamt þessum gögnum til að skipuleggja kennslu, fylgjast með framvindu og samræma námsmat.